WordPress kataloq strukturunun təhlükəsizliyi üçün "wp-includes" kataloquna birbaşa girişi tam bloklamaqdansa, bu kataloqdakı PHP fayllarının xaricdən işə düşməsinin və kataloq siyahısının qadağan olunması ən etibarlı yoldur. Çünki wp-includes, WordPress əsas nüvəsinin işləməsi üçün lazım olan JavaScript, CSS və bəzi statik faylları saxlayır; bütün kataloqa girişin bağlanması saytın dizaynını, redaktoru və ya əlavə funksiyalarını poza bilər. Doğru yanaşma; Apache istifadə edilirsə .htaccess qaydaları, Nginx-də isə server blokunda location qaydaları ilə PHP-ə birbaşa girişin qadağan edilməsi, sonra isə saytı 403/404 cavabları və kritik səhifə testləri ilə yoxlamaqdır.
WordPress təhlükəsizliyi zamanı ən çox edilən səhvlərdən biri yalnız güclü şifrə və ya təhlükəsizlik əlavəsi ilə kifayətlənməkdir. Halbuki hücumçular əksər hallarda nüvə faylların olduğu kataloqları, köhnəlmiş əlavələri, səhv fayl icazələrini və açıq kataloq siyahılarını skan edir. wp-includes kataloqu da bu skanların hədəflərindəndir. Bu bələdçidə real hosting mühitində tətbiq edilə bilən addımlarla wp-includes girişini necə məhdudlaşdıracağınızı, hansı qaydaların saytı poza biləcəyini, Apache və Nginx üçün nümunə konfiqurasiyaları, test üsullarını və baxım yoxlama siyahısını tapa bilərsiniz. WordPress saytınızı daha təhlükəsiz bir mühitdə işlətmək üçün WordPress hostinq və ümumi qoruma qatında SSL sertifikatı variantlarını da nəzərdən keçirə bilərsiniz.
wp-includes Kataloqu Nədir və Niyə Qorunmalıdır?
wp-includes, WordPress nüvəsinin əsas kitabxanalarını saxlayan əsas kataloqlardan biridir. Tema sistemi, blok redaktoru, REST API komponentləri, media emalı, siniflər, funksiyalar və müxtəlif JavaScript faylları bu strukturun içində yerləşir. Sadə dillə desək, wp-includes, WordPress-in mühərrik otaqlarıdır; istifadəçilərin birbaşa ziyarət etməsi lazım olan məzmun sahəsi deyil.
Normal istifadəçi site.com/wp-includes/ kimi ünvanı açmaq məcburiyyətində deyil. Lakin səhifənin mənbə kodunda wp-includes altındakı bəzi statik resurslar görsənə bilər. Məsələn, WordPress-in standart skript faylları, emoji skriptləri və ya redaktor komponentləri bu kataloqdan yüklənə bilər. Buna görə təhlükəsizlik tədbiri görərkən məqsəd düzgün müəyyən edilməlidir: statik faylların işləməsinə mane olmadan PHP fayllarına birbaşa veb girişini qadağan etmək.
Bu fərqləndirmə, peşəkar WordPress kataloq strukturunun təhlükəsizliyi yanaşmasının əsasıdır. Kataloqları təsadüfi olaraq bağlamaq qısa müddətdə təhlükəsiz kimi görünə bilər, amma canlı saytda ağ səhifə, idarəetmə panelinin işləməməsi, blok redaktorun sıradan çıxması və ya tema görünüşünün pozulması kimi problemlərə səbəb ola bilər. Məqsəd, WordPress-in ehtiyacı olan faylları qoruyaraq hücum səthini minimuma endirməkdir.
wp-includes Girişini Bağlamağın Faydaları Nələrdir?
wp-includes kataloqunda birbaşa PHP işə düşməsinin qarşısını almaq tək başına bütün hücumları dayandırmaz; lakin hücum səthini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Xüsusilə zərərli proqramla yoluxmuş saytlarda hücumçular əlçatan kataloqlara zərərli PHP faylları yükləməyə və ya mövcud faylları çağırmağa çalışır. wp-includes altındakı PHP fayllarının veb üzərindən birbaşa işə düşməsinin qadağan edilməsi bu ssenaridə əlavə bir baryer kimi çıxış edir.
Bu tədbir aşağıdakı üstünlükləri təmin edir:
- Nüvə PHP fayllarının birbaşa URL ilə çağırılmasını məhdudlaşdırır.
- Əgər kataloq siyahısı aktivdirsə, kataloq məzmununun görünməsinin qarşısını almağa kömək edir.
- Avtomatik bot skanlarına qarşı lazımsız məlumat sızmasını azaldır.
- Təhlükəsizlik əlavəsi olmasa belə veb server səviyyəsində müdafiə təmin edir.
- WAF, SSL, müasir PHP və fayl icazələri ilə birlikdə çoxqatlı təhlükəsizliyi gücləndirir.
Burada vacib nöqtə bu tədbirin təhlükəsizlik qatlarından biri olmasıdır. Köhnəlmiş əlavə, zəif idarəçi şifrəsi və ya ələ keçirilmiş FTP hesabı varsa, wp-includes qaydası təkbaşına kifayət etmir. Təhlükəsizlik; hosting infrastrukturu, tətbiq, istifadəçi idarəçiliyi və müntəzəm baxımın birləşməsidir. Etibarlı baza üçün Təhlükəsiz Veb Hosting və domen idarəçiliyində əlavə qoruma üçün Domain Təhlükəsizliyi məzmunlarına baxmaq faydalıdır.
wp-includes Bağlanarkən Ən Çox Edilən Səhvlər
Kataloqun Tamamilə Bloklanması
Ən yayğın səhv wp-includes kataloquna gələn bütün HTTP sorğularını 403 ilə bloklamaqdır. Bu üsul ilk baxışda məntiqli görünür; lakin WordPress bəzi statik resursları bu kataloqdan yüklədiyi üçün gözlənilməz problemlər yarana bilər. Məsələn, blok redaktor işə düşməyə bilər, bəzi JavaScript faylları yüklənməyə bilər və ön üzdə kiçik amma kritik dizayn problemləri müşahidə oluna bilər.
Qaydaları Test Etmədən Canlı Sistemdə Tətbiq Etmək
.htaccess və ya Nginx konfiqurasiyasında ən kiçik sintaksis səhvi belə 500 Internal Server Error yarada bilər. Xüsusilə yüksək trafikli saytlarda qaydanı birbaşa canlıya tətbiq etmək risklidir. Əvvəlcə faylın ehtiyat nüsxəsini götürmək, mümkün olduqda sınaq mühitində yoxlamaq və sonra canlıya nəzarətli keçmək vacibdir. Hostragons infrastrukturlarında staging və ya ehtiyat nüsxə seçimləri varsa, Veb Hostinq Yedəkləmə kimi daxili bağlantı əlavə oluna bilər.
Təhlükəsizlik Əlavələrinə Tam Güvənmək
Təhlükəsizlik əlavələri faydalıdır; lakin veb server səviyyəsindəki qaydalar daha erkən mərhələdə işə düşür. Sorğu PHP-yə çatmamış Apache və ya Nginx tərəfindən bloklanarsa, resurs sərfi də azalır. Buna görə əlavələrdən istifadə olunsa belə, əsas server qaydaları unudulmamalıdır.
Tətbiqdən Əvvəl Yoxlama Siyahısı
wp-includes girişini məhdudlaşdırmazdan əvvəl qısa hazırlıq işi aparmaq kəsinti riskini ciddi şəkildə azaldır. Aşağıdakı yoxlama siyahısı xüsusən canlı WordPress saytlarında tövsiyə olunur:
- Mövcud .htaccess və ya Nginx konfiqurasiyasının ehtiyat nüsxəsini alın.
- WordPress nüvəsini, temaları və əlavələri yeniləyin.
- PHP versiyanızın dəstəklənən və təhlükəsiz olduğundan əmin olun.
- Fayl icazələrini yoxlayın: kataloqlar adətən 755, fayllar 644 olmalıdır.
- wp-config.php və .htaccess kimi kritik faylların yazma icazələrini lazımsız açıq qoymayın.
- Kəşfiyyat, CDN və təhlükəsizlik əlavəsi istifadə edirsinizsə, dəyişiklikdən sonra cache təmizləməyi planlaşdırın.
- Admin paneli, əsas səhifə, yazı səhifəsi, əlaqə forması və ödəniş səhifəsi kimi kritik sahələri test etmək üçün siyahı hazırlayın.
Bu hazırlıq təxminən 10-15 dəqiqə çəkir; lakin səhv qaydanın səbəb olacağı saatlarla davam edən kəsintilərin qarşısını alır. Korporativ saytlarda dəyişiklikləri aşağı trafik vaxtlarında etmək daha məsləhətlidir.
Apache Serverdə .htaccess ilə wp-includes PHP Girişinin Bağlanması
Apache istifadə edən paylaşılan hostinglərdə ən yayğın üsul .htaccess faylıdır. WordPress əsas kataloqunda yerləşən .htaccess faylına əlavə edilən doğru qaydalar wp-includes içindəki müəyyən PHP çağırışlarını bloklaya bilər. İşə başlamazdan əvvəl faylın nüsxəsini kompüterinizə yükləyin və ya hosting panelində fayl meneceri vasitəsilə ehtiyat alın.
Tövsiyə olunan .htaccess qaydası
Aşağıdakı yanaşma, wp-includes altında birbaşa PHP girişini bloklamağa yönəlir və statik faylların işləməsini qoruyur:
<IfModule mod_rewrite.c>
RewriteEngine On
RewriteRule ^wp-includes/.*[.]php$ - [F,L]
</IfModule>
Bu qaydanın məntiqi sadədir: URL wp-includes ilə başlayır və .php ilə bitirsə, sorğu qadağan edilir. Beləcə wp-includes daxilindəki PHP faylları brauzerdən çağırıla bilməz. Əksinə .js, .css, .png, .svg kimi statik fayllara giriş davam edir. WordPress önüzü və idarəetmə paneli üçün daha təhlükəsiz balans budur.
Kataloq siyahısını bağlamaq
Digər vacib ayar kataloq siyahısının bağlanmasıdır. Əgər serverdə kataloq siyahısı aktivdirsə, istifadəçilər bəzi kataloqların içindəkiləri görə bilər. Əsas .htaccess faylınıza aşağıdakı sətri əlavə etmək adətən kifayətdir:
Options -Indexes
Bu sətr, index faylı olmayan kataloqlarda fayl siyahısının görünməsinin qarşısını alır. Müasir hostinglərdə çox vaxt standart olaraq bağlanıb; amma yoxlamaq yaxşı təhlükəsizlik təcrübəsidir.
Dəyişiklikdən sonra test
Qaydanı əlavə etdikdən sonra aşağıdakı testləri aparın:
- siteadresiniz.com/wp-includes/ ünvanını açın; kataloq siyahısı görünməməlidir.
- wp-includes altındakı tanınmış PHP faylını birbaşa çağırmağa cəhd edin; 403 və ya 404 cavabı almalısınız.
- Əsas səhifə, blog yazısı və idarəetmə panelini yoxlayın.
- Brauzerin inkişaf etdirici alətlərində Console və Network bölmələrində 404/403 mənbə səhvlərinə baxın.
- Əgər cache əlavəsi və ya CDN istifadə edirsinizsə, cache-i təmizləyin.
Testlərin hamısı uğurlu olarsa, qayda istehsal mühitində təhlükəsiz şəkildə saxlanıla bilər. 500 səhvi alınarsa, ən sürətli həll əlavə etdiyiniz sətrləri silib ehtiyat .htaccess faylını bərpa etməkdir.
Nginx Serverdə wp-includes PHP Girişinin Bağlanması
Nginx istifadə edən VPS, dedicated və ya idarə olunan server mühitlərində .htaccess işləməz. Qayda Nginx sayt konfiqurasiya faylına, adətən server blokunun içərisinə əlavə olunmalıdır. Bu əməliyyat üçün SSH girişinə və konfiqurasiya fayllarını redaktə etmək icazəsinə ehtiyac var. Əmin deyilsinizsə, hosting dəstək komandası ilə əlaqə saxlamaq daha təhlükəsizdir.
Tövsiyə olunan Nginx location qaydası
Əsas qayda aşağıdakı şəkildə tətbiq oluna bilər:
location ~* ^/wp-includes/.*[.]php$ {
deny all;
}
Bu qayda wp-includes altındakı PHP fayllarına gələn sorğuları bloklayır. Dəyişiklikdən sonra konfiqurasiyanı yoxlamaq vacibdir:
nginx -t
Test uğurlu olarsa, Nginx yenidən yüklənir:
systemctl reload nginx
Burada reload komandası restart-dan fərqli olaraq işləyən əlaqələri tam kəsmədən konfiqurasiyanı yeniləyir. Yenə də kritik saytlarda dəyişikliyi az trafik vaxtında etmək məsləhətdir.
Nginx istifadə edərkən diqqət yetirilməli məqamlar
- Qaydanın düzgün server blokuna əlavə olunduğuna əmin olun; eyni serverdə bir neçə sayt ola bilər.
- CDN və ya reverse proxy varsa, real testləri CDN cache təmizləmə sonrası aparın.
- PHP-FPM konfiqurasiyasının yalnız lazım olan faylları emal etdiyini təsdiqləyin.
- Log fayllarını yoxlayın: access.log və error.log səhv qaydanı tez göstərə bilər.
Nginx mühitində səhv location sırası gözlənilməz nəticələrə səbəb ola bilər. Buna görə qaydanın WordPress permalink və PHP işləmə blokları ilə toqquşmadığına diqqət yetirin.
Metodların Müqayisəsi
Aşağıdakı cədvəl wp-includes girişini məhdudlaşdırmaq üçün istifadə olunan əsas metodları ümumiləşdirir:
| Metod | Uyğun Mühit | Üstünlük | Dikkat Ediləcək Məqam |
|---|---|---|---|
| .htaccess qaydası | Apache və LiteSpeed hosting | Sürətli tətbiq olunur, paylaşılan hostinglərdə əlçatandır | Sintaksis səhvi 500 xətasına səbəb ola bilər |
| Nginx location qaydası | VPS, dedicated, idarə olunan server | Server səviyyəsində güclü və performanslıdır | SSH və konfiqurasiya biliyi tələb edir |
| Təhlükəsizlik əlavəsi | Texniki biliyi məhdud istifadəçilər | İnterfeys üzərindən asan idarə olunur | Hər qayda server səviyyəsində tətbiq olunmaya bilər |
| WAF və CDN | Yüksək trafikli və ya hücum alan saytlar | Bot, brute force və zərərli sorğuları erkən filtr edir | Səhv qayda real istifadəçiləri bloklaya bilər |
| Fayl icazələri | Bütün WordPress saytları | Əsas təhlükəsizlik təmizliyidir | Təkbaşına URL girişini bağlamır |
Praktikada ən yaxşı nəticə bu metodların birlikdə tətbiqindən alınır. Məsələn, Apache hostingdə .htaccess qaydası, düzgün fayl icazələri, güncəllənmiş WordPress nüvəsi, SSL və müntəzəm ehtiyat nüsxələr çoxqatlı müdafiə yaradır. Hosting infrastrukturunda firewall və izolasiya da vacib olduğundan Korporativ Hosting seçimi önəmli saytlarda fərq yaradır.
Fayl İcazələri və Sahibliyinin Düzgün Təyini
wp-includes girişinin bağlanması fayl icazələri düzgün deyilsə, natamam qalır. WordPress-də ümumi qəbul edilmiş icazələr kataloqlar üçün 755, fayllar üçün 644-dür. Bu dəyərlər veb serverin faylları oxumasına imkan verir, lakin lazım olmayan yazma hüquqlarını məhdudlaşdırır. Bəzi xüsusi hosting mühitlərində fərqli istifadəçi və qrup konfiqurasiyaları ola bilər; buna görə panelinizin tövsiyələrini də nəzərə almaq lazımdır.
Xüsusilə 777 icazəsi ciddi təhlükəsizlik riskidir. Bir kataloqa hər kəsin yazma hüququ olması zərərli fayl yükləmə ssenarilərini asanlaşdırır. wp-content/uploads kimi yazılmalı olan kataloqlarda belə PHP işə düşməsi qadağan edilməlidir. wp-includes isə normal şəraitdə WordPress yeniləmələri xaricində istifadəçi tərəfindən yazıla bilməməlidir.
Təhlükəsizlik yoxlamasında aşağıdakı dəyərlər yoxlana bilər:
- wp-includes kataloqu: adətən 755
- wp-includes daxilindəki PHP faylları: adətən 644
- wp-config.php: mümkün olduqda 600 və ya hosting strukturuna uyğun daha məhdud icazə
- .htaccess: adətən 644, dəyişiklikdən sonra lazımsız yazma icazəsi olmadan
Bu ayarlar hər serverdə eyni olmaya bilər. Yanlış icazə saytın yeniləmə edə bilməməsinə və ya faylları oxuya bilməməsinə səbəb ola bilər. Dəyişiklikdən sonra WordPress sağlamlıq yoxlaması və xəta jurnalları nəzərdən keçirilməlidir.
Təhlükəsizlik Əlavələri Bu İşləri Görürmü?
Wordfence, iThemes Security kimi təhlükəsizlik əlavələri bəzi sərtləşdirmə qaydalarını avtomatik təklif edə bilər. Bu əlavələr brute force qoruma, fayl dəyişikliklərinin izlənməsi, zərərli proqram skanı və giriş təhlükəsizliyi kimi sahələrdə faydalıdır. Amma wp-includes girişinin bağlanması ilə bağlı əlavənin nə etdiyini mütləq yoxlamaq lazımdır.
Bəzi əlavələr .htaccess faylına avtomatik qayda əlavə edir. Bəziləri isə yalnız tətbiq səviyyəsində müdafiə təmin edir. Tətbiq səviyyəsində müdafiə, sorğu WordPress-ə çatdıqdan sonra işə düşdüyü üçün server səviyyəsində bloklama qədər erkən deyil. Buna görə peşəkar yanaşma, əlavənin və server konfiqurasiyasının birlikdə qiymətləndirilməsidir.
Təhlükəsizlik əlavəsi istifadə edirsinizsə, aşağıdakı yoxlamaları aparın:
- Əlavənin .htaccess və ya Nginx qaydası əlavə edib-etmədiyini yoxlayın.
- Eyni işi görən iki fərqli qaydanın toqquşmadığından əmin olun.
- Əlavə yenilənməsindən sonra təhlükəsizlik parametrlərinin dəyişmədiyini təsdiqləyin.
- Performans təsirini ölçmək üçün cache və server resurs istifadəsini izləyin.
Bir neçə təhlükəsizlik əlavəsini eyni anda işlətmək çox vaxt tövsiyə edilmir. Toqquşan firewall, login və rewrite qaydaları performansı azalda və ya səhv bloklamalara səbəb ola bilər.
wp-includes Müdafiəsini Test Etmək: Praktik Ssenari
Tətbiqin uğurlu olduğunu anlamaq üçün sadəcə saytın açılması kifayət deyil. Aşağıdakı 7 addımlı praktik test kiçik biznes saytlarından elektron ticarət layihələrinə qədər əksər WordPress quraşdırmalarında tətbiq oluna bilər:
- 1. Əsas səhifəni gizli pəncərədə açın və vizual pozulma olub-olmadığını yoxlayın.
- 2. Blog yazısı, kateqoriya səhifəsi və axtarış nəticələri səhifəsini ziyarət edin.
- 3. wp-admin panelinə daxil olun; blok redaktor və media kitabxanasını açın.
- 4. Brauzerin inkişaf etdirici alətlərində Console sekmesini yoxlayın.
- 5. Network sekmesində wp-includes altındakı statik faylların lazımsız bloklanmadığını təsdiqləyin.
- 6. wp-includes altında birbaşa PHP faylı çağırmağa çalışın; 403 və ya 404 cavabı gözləyin.
- 7. Server xəta jurnallarında yeni və təkrarlanan səhvlər olub-olmadığını yoxlayın.
Bu test təxminən 5 dəqiqə çəkir və yanlış konfiqurasiyaları sürətlə aşkar edir. Xüsusilə WooCommerce kimi ödəniş prosesləri olan saytlarda səbət, ödəniş və istifadəçi hesabı səhifələri də ayrıca test edilməlidir. Canlı gəlir gətirən saytlarda kiçik JavaScript bloklaması belə dönüşüm nisbətinə təsir edə bilər.
Əlavə WordPress Kataloq Strukturunun Təhlükəsizlik Tədbirləri
wp-includes müdafiəsi yaxşı başlanğıcdır; lakin WordPress təhlükəsizliyini bütövlükdə düşünmək lazımdır. Aşağıdakı əlavə tədbirlər hücum səthini daha da azaldır:
- WordPress versiyasını gizlətməyə çalışmaq əvəzinə nüvəni güncəldə saxlayın.
- İstifadəsiz tema və əlavələri tamamilə silin.
- Admin istifadəçi adını çətin təxmin edilən edin.
- İki faktorlu autentifikasiya tətbiq edin.
- XML-RPC istifadə etmirsinizsə, girişini məhdudlaşdırın.
- wp-login.php üçün limit və ya əlavə doğrulama tətbiq edin.
- Gündəlik avtomatik ehtiyat nüsxə və bərpa testləri aparın.
- Saytın bütün hissələrində HTTPS istifadə edin; SSL olmadan giriş məlumatları risk altındadır.
SSL, wp-includes girişini birbaşa bağlamır; amma istifadəçi sessiyaları, form məlumatları və idarəetmə paneli trafiki üçün əsas təhlükəsizlik təmin edir. Buna görə WordPress təhlükəsizlik bələdçilərində SSL həmişə önəmli qatlardan biri sayılır. Bu mərhələdə SSL sertifikatı al və Pulsuz SSL Quraşdırılması bağlantıları məzmun daxilində təbii şəkildə yerləşdirilə bilər.
Peşəkar Dəstək Nə Zaman Lazımdır?
Sadə Apache hostingdə .htaccess qaydasının əlavə olunması əksər istifadəçilər üçün idarə edilə bilən bir prosesdir. Lakin xüsusi Nginx konfiqurasiyası, çoxsaylı sayt şəbəkəsi, WooCommerce mağazası, yüksək trafikli xəbər saytı və ya korporativ portal mövzusunda peşəkar dəstək almaq daha məqsədəuyğundur. Çünki təhlükəsizlik qaydası yalnız texniki olaraq düzgün deyil, eyni zamanda işin fasiləsizliyi baxımından da etibarlı tətbiq edilməlidir.
Aşağıdakı hallarda mütəxəssis yardımı məsləhətdir:
- Serverdə bir neçə WordPress saytınız varsa.
- Nginx, Varnish, CDN və WAF birlikdə istifadə olunursa.
- Son dəyişikliklərdən sonra 403, 404 və ya 500 xətaları artıbsa.
- Sayt əvvəllər zərərli proqram yoluxması yaşayıbsa.
- Ödəniş, üzvlük və ya şəxsi məlumat işlədən sisteminiz varsa.
Təhlükəsiz hosting infrastrukturu, düzgün izolasiya, müntəzəm ehtiyat nüsxə və peşəkar dəstək WordPress təhlükəsizliyinin görünməyən, lakin kritik hissələridir. İnfrastruktur seçərkən yalnız disk sahəsinə yox, ehtiyat nüsxə, firewall, PHP versiyası, SSL idarəsi və texniki dəstək keyfiyyətinə də diqqət yetirmək lazımdır. Bu baxımdan Hostragons Hosting Paketləri və WordPress Sayt Köçürmə məzmunları oxucu üçün faydalı ola bilər.
Nəticə
WordPress kataloq strukturunun təhlükəsizliyi çərçivəsində wp-includes kataloquna girişin bağlanmasının düzgün yolu, kataloqu tam bloklamaq deyil; wp-includes içindəki PHP fayllarına birbaşa veb girişini qadağan etmək və kataloq siyahısını deaktiv etməkdir. Apache üçün .htaccess, Nginx üçün location qaydaları ilə bu əməliyyat qısa zamanda tətbiq oluna bilər. Lakin hər dəyişiklikdən əvvəl ehtiyat nüsxə almaq, sonra idarəetmə paneli və önüz testləri etmək vacibdir.
Qısa xülasə: statik fayllara toxunmayın, PHP girişini məhdudlaşdırın, kataloq siyahısını bağlayın, fayl icazələrini yoxlayın və müntəzəm yeniləmə aparın. Daha təhlükəsiz və idarəolunan WordPress mühiti üçün Hostragons-un hosting, domain və SSL həllərini nəzərdən keçirə, ehtiyacınıza uyğun konfiqurasiya üçün dəstək ala bilərsiniz.
Tez-tez Verilən Suallar
wp-includes kataloqunu tamamilə bağlamaq təhlükəsizdirmi?
Ümumiyyətlə tövsiyə edilmir. wp-includes içində WordPress-in ehtiyacı olan JavaScript, CSS və statik fayllar ola bilər. Tam bloklama sayt görünüşünü və idarəetmə panelini poza bilər. Daha təhlükəsiz yanaşma, bu kataloqdakı PHP fayllarına birbaşa girişin bağlanmasıdır.
.htaccess qaydası əlavə etdikdən sonra 500 xətası alıram, nə etməliyəm?
Əvvəl əlavə etdiyiniz son qaydaları silin və ya ehtiyat .htaccess faylını bərpa edin. Sonra qaydanın sintaksis səhvlərinə baxın. Problem davam edərsə, hosting xəta jurnallarını yoxlayın və ya texniki dəstəkdən kömək istəyin.
Nginx serverdə .htaccess işləyirmi?
Xeyr. .htaccess yalnız Apache və LiteSpeed mühitlərində işləyir. Nginx serverlərdə oxşar məhdudiyyətlər server blokundakı location qaydaları ilə tətbiq olunur və dəyişiklikdən sonra nginx -t ilə konfiqurasiya test edilməlidir.
Bu tədbir WordPress saytımı tam təhlükəsiz edirmi?
Xeyr. wp-includes PHP girişinin bağlanması vacib təhlükəsizlik qatıdır, amma təkbaşına kifayət deyil. Yeniləmələr, güclü şifrələr, iki faktorlu doğrulama, SSL, ehtiyat nüsxə, firewall və düzgün fayl icazələri birlikdə tətbiq olunmalıdır.
Təhlükəsizlik əlavəsi istifadə edirəmsə, əlavə olaraq wp-includes qaydası əlavə etməliyəm?
Əlavənin tətbiq etdiyi qaydalardan asılıdır. Bəzi əlavələr .htaccess qaydası əlavə edir, bəziləri yalnız tətbiq səviyyəsində müdafiə təmin edir. Toqquşma yaratmadan server səviyyəsində PHP girişini məhdudlaşdırmaq adətən daha güclü həll sayılır.